على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2553

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نزول و جاى توقف . و لشكرگاه و معسگر . فروده ( farvade ) ا . پ . چوبى كه در پس در اندازند تا در گشوده نشود . فروده ( forude ) ا . پ . خست و دنائت . و حقارت و ذلت و خوارى . و مردم طمعكار و حريص . فروده ( forude ) و ( ferude ) ص . پ . برشته و بريان شدهء در تاوه . و پخته شدهء در تنور و مانند آن . فرودين ( farvadin ) ا . پ . فروردين يعنى ماه اول از سال شمسى . و روز نوزدهم از هر ماه شمسى . و نام فرشته‌اى . و نام بادى كه در ايام فروردين وزد . فرودين ( forudin ) ا و ص . پ . زيرين . و عتبه و چوب استانهء در كه چوب زيرين چهار چوب باشد . و باد دبور كه باد طرف مغرب بود . فرور ( farvar ) ا . پ . جدائى و افتراق و مفارقت . و ذهن . و ادراك . فرور ( farur ) ص . ع . گريزنده و فرار كننده . و زن گريزندهء از مرد و از پرى . فرور ( farur ) و ( forrur ) ا . ع . بره و بزغالهء نر . و برهء ميش . و بزغالهء ماده . و گوسالهء دشتى . فرورة ( farurat ) ص . ع . گريزنده و فراركننده . فرورد ( farvard ) ا . پ . جدائى و افتراق . و ذهن . و ادراك و فرور . فروردجان ( farvard - j n ) و فروردگان ( farvard - g n ) ا . پ . پنج روز آخر سال كه بتازى خمسهء مسترقه گويند و فوردگان و يا فورديان نيز نامند و اين پنج‌روز از عيدهاى معتبر و متبرك مردم ايران بوده كه جامه‌هاى نفيس پوشيده و عطريات به كار برده جشن مىگرفتند و بآتشكده‌ها رفته و بخورها داده و دعاهاى چند مىخواندند . فروردن ( farvardan ) ف م . پ . پروردن و پرورش دادن و تربيت كردن . و تعليم كردن و آموزانيدن . فرورديان ( farvardy n ) ا . پ . فروردگان و خمسهء مسترقه . فروردين ( farvardin ) ا . پ . نام ماه اول از سال شمسى كه اول بهار باشد . و نام روز نوزدهم از هر ماه شمسى . و نام فرشتهء خازن بهشت كه تدابير ماه فروردين به دو تعلق دارد . نام باد دبور كه باد مغرب باشد . فرورفتن ( feru - raftan ) ف ل . پ . به زير رفتن و پائين رفتن . و بلعيده شدن . و غوطه‌ور شدن . فرو رفته دم ( feru - rafte - dam ) ص . پ . ستم‌كش و مغموم و بلاديده . فرورهاكردن ( feru - rah - kardan ) ف م . پ . انداختن و ساقط كردن . و انداختن پرده و حجاب و جز آن . فروريختن ( feru - rixtan ) ف ل و م . پ . كاستن . و پاره پاره كردن . و ريختن و ريخته شدن . فروز ( faruz ) ص . پ . افروز . و روشن . و روشن‌كننده . و تابنده و منور . فروز ( foruz ) ا . پ . تابش و روشنى و تاب‌دارى . و گرمى . و فروغ آفتاب و جز آن . و صفت و خصلت . فروز ( foruz ) ص . پ . روشن‌كننده و تابنده و منور و هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد . مانند : دل‌فروز : كسى كه از عشق دلش افروخته باشد . فروزان ( foruz n ) ص . پ . روشن و نورانى و منور و تاب‌دار و درخشان . و سوزان . و فروزان شدن : روشن شدن و درخشان گشتن و افروختن . و سوختن و مشتعل گشتن و سوزان شدن . فروزان‌فر ( foruz n - far ) ا . پ . فر فروزان و خالق و آفريننده و پرورنده و پرورش‌كنندهء آدمى . فروزة ( farvazat ) م . ع . فروز فروزة : بمرد و هلاك گرديد . فروزد ( faruzad ) ا . پ . سبزهء تر و تازه و آبدار . و ستارهء مشترى . فروزش ( foruzec ) ا . پ . تجلى . و روشنى و تابش . و تفصيل و تفسير . و تعريف . فروزشگر ( foruzec - gar ) ا . پ . روشن‌كننده و افروزنده . و تعريف‌كننده و توصيف‌كننده . و ستايشگر . فروزگان ( foruzg n ) ا . پ . صفات و خصلتها و صفتها و خصال . فروزندگى ( foruzandagi ) ا . پ . روشنى و ضياء و تابانى و تابندگى . فروزنده ( foruzande ) ا . پ . افروزنده و روشن‌كننده و درخشنده و تابنده و نور دهنده . و صيقلگر . و فروزندهء خاور : خورشيد . فروزه ( foruze ) ا . پ . وصف و صفت . و خصلت . و تعريف و توصيف . فروزها ( foruz - h ) پ . ج . فروز يعنى فروغها و تابشها . و صفتها و خصلتها . فروزيدن ( foruzidan ) م ف . پ . فروختن . فروزيده ( foruzide ) ص . پ . درخشيده . و موصوف شده . و بيان شده . فروزينه ( foruzine ) ا . پ . آتش برگ و آتش زنه و چخماق . و هر چه بدان آتش افروزند مانند خار و خاشاك و جز آن . و صفت و خصلت . فروس ( farus ) ا . ع . شير بيشه . فروس ( forus ) ع . ج . فرس ( fars ) و ج . فرس ( faras ) .